Lợi nhuận trong Defi đến từ đâu?

Tham gia DeFi với mức APR cao, nhưng có bao giờ bạn tự hỏi rằng: “Tiền này phát cho bạn từ đâu ra?” chưa nhỉ.

Lợi nhuận của các dự án Defi đến từ đâu?

Khi tham gia các giao thức Defi, những người cho vay (lending), thêm thanh khoản (add liquid), staking nhận một mức thưởng cao khi đưa đồng coin của mình vào giao thức, thế tiền này từ đâu ra?

Rất nhiều dự án đã được xây dựng theo cùng một mô thức “ponzinomic” mà sử dụng chính đồng token lạm phát mà họ tạo ra. Điều quan trọng chúng ta cần nhận biết được những dự án thực sự có những nguồn lợi nhuận để trả cho holder. Một số nguồn thu nhập của dự án ví dụ như:

  • Phí giao dịch cho các cặp LP
  • Phí sử dụng dịch vụ
  • Phí bảo hiểm/ phí qua đêm / phí cho future…
  • Lãi suất khi cho vay

Chúng ta sẽ đi sâu hơn vào những phí này

Phí giao dịch

Đây là phí mà trader sẽ phải trả để giao dịch một cặp tài sản trên sàn DEX. Phí này sẽ được trả cho những người cung cấp thanh khoản cho cặp giao dịch này. Như vậy, ngoài việc stake LP token để nhận thưởng (đây là thưởng không bền vững) thì việc nhận lãi từ phí giao dịch này là mức lợi nhuận bền vững của nhà cung cấp thanh khoản.

Tại sao nói việc stake LP nhận thưởng là không bền vững?

Đa số những con số lợi nhuận khủng vài trăm % mà bạn nhìn thấy trên các sàn DEX là từ việc thưởng “khuyến khích” mọi người sử dụng nền tảng. Những lợi nhuận này đến từ việc in thêm các token của nền tảng để trả cho người dùng dẫn đến chuyện lạm phát nhanh chóng của token làm cho giá của token giảm. Vì vậy bạn sẽ không thực sự đạt mức APR cao này, và nó sẽ xuống rất thấp nhanh hay chậm tùy theo giá của token bị lạm phát xuống nhanh hay chậm.

Nhưng lợi nhuận từ phí giao dịch thì lại khác, đây là lợi nhuận thực tế. Đối với người dùng sử dụng sàn DEX, họ phải trả phí cho từng giao dịch cho người cung cấp thanh khoản:

  • Uniswap có phí từ 0.01-1%
  • TraderJoe có phí 0.3%
  • Pancakeswap có phí 0.25% trong đó 0.17% cho LP provider

Chính vì vậy, với những cặp LP có khối lượng giao dịch cao, lợi nhuận trả cho các nhà cung cấp thanh khoản cũng khá cao.

Nhưng chúng ta cũng nên để ý, trong trường hợp này ví dụ như Uniswap thì lợi nhuận sẽ phân phối hoàn toàn cho những người cung cấp thanh khoản chứ không phân phối một chút nào cho những người nắm giữ token UNI.

Hình ảnh

Như vậy thì: Doanh thu rất quan trọng, nhưng cũng cần khiến cho Token có giá trị hơn khi có doanh thu. (Có thể sử dụng cách mua lại và burn token như các AMM DEX đang làm, hoặc chia sẻ một phần phí giao dịch cho holder).

Phí sử dụng dịch vụ

Đây là phí trả cho giao thức để sử dụng dịch vụ mà giao thức cung cấp. Ví dụ như khi sử dụng Bridge, mỗi lần chuyển qua chain khác, Bridge sẽ thu một khoản phí cho dịch vụ này.

Các sàn giao dịch NFT như Opensea hay Lookrare có phí này khá cao, ví dụ như Lookrare lấy 2% phí trong mỗi giao dịch mua bán NFT (lấy từ người bán). Doanh thu của Lookrare từ khi khởi chạy đầu năm là  hơn 500 triệu đô la, đây là khoản phí mà mọi người phải trả để sử dụng dịch vụ.

Hình ảnh

Đây là dữ liệu lấy trên tokenterminal

Lãi suất khi cho vay

Lãi suất nhận được từ những người mượn tiền của nền tảng cũng là doanh thu của nền tảng, mặc dù một phần khá lớn sẽ được trả cho những người cho vay khác.

Hình ảnh

Những cái bẫy từ lợi nhuận không bền vững

Chúng ta sẽ cùng xem qua một số nền tảng không có doanh thu bền vững để thấy một số cái bẫy mà bạn có thể mắc phải khi không đánh giá đúng về một giao thức.

Ví dụ 1: LP farming rewards

Lợi nhuận từ việc farm token LP đến từ việc in thêm token của nền tảng và phân phối cho những người farm, cuối cùng cái giá phải trả là việc token bị lạm phát và mất giá nhanh chóng. Như vậy chúng ta phải thấy rằng lợi nhuận từ việc phát hành thêm token không phải là bền vững. Bạn có thể có lời từ việc farm token và bán chúng trong ngắn hạn, còn dài hạn thì đây sẽ không phải là một nguồn thu “tốt”. Nếu bạn đang farm các token ở dạng này, hãy chú ý về kế hoạch thu hoạch chúng và bán thường xuyên.

Ví dụ 2: Lợi nhuận thật sự từ Staking 

Lợi nhuận staking trung bình của các đồng coin trong top 25 là 8% (nguồn). Trong đó bao gồm hai phần là lợi nhuận đến từ phí giao dịch và lợi nhuận đến từ việc in thêm token mới.

Thật khó xác định được thực tế lợi nhuận của một nền tảng. Doanh thu mà nền tảng thu về không thể hiện rõ cả bức tranh tổng thể, bạn cần phải nắm được chi phí của nền tảng nữa. Mà chi phí này lại bao gồm cả onchain và offchain, cho nên khó có thể tính toán cụ thể dòng tiền của doanh nghiệp. Nếu bạn chỉ dựa vào doanh thu, bạn có thể thấy WeWork đã thu về hàng tỉ đô la (Ohhh) tuy nhiên nếu bạn biết được họ đã chi hơn số hàng tỉ đó rất nhiều mỗi năm và đang lỗ hàng tỷ đô la thì câu chuyện lại khác.

Cái bạn cần nắm được là bao nhiêu trong số doanh thu thu được đó sẽ được chảy về token. Trong hầu hết các giao thức, một phần của doanh thu sẽ được chia cho token holder, cũng tương tự như việc chia cổ tức cho những người nắm giữ cổ phiếu vậy.

Tuy nhiên có những nền tảng lại chia thưởng cho holder với những nguồn không bền vững, đây không thật sự là doanh thu của nền tảng. Ví dụ như Anchor Protocol, Anchor được sử dụng để trợ cấp cho việc vay mượn thông qua phần thưởng lạm phát để thu hút thêm nhu cầu của người đi vay. Tỷ giá dao động nhưng có một khoảng thời gian mà bạn thực sự có thể được trả thêm khi đi vay. Người đi vay phải trả 20%, nhưng họ cũng nhận được 27% dưới dạng phần thưởng khuyến khích trong mã thông báo ANC. Thật tuyệt phải không, tuyệt cho những người đi vay, nhưng lại không tuyệt cho mã ANC chút nào, và đương nhiên những ANC holder cũng vậy. Và khi những phần thưởng này cạn kiệt: → nhu cầu vay giảm mạnh  → doanh thu giảm mạnh. 

Một số những lợi nhuận không bền vững khác (mô hình ponzi)

  • Lợi nhuận đến hoàn toàn dựa trên việc có người mới mua token hay không?
  • Giao thức sẽ không hoạt động nếu không thưởng token

Có một vài công cụ giúp bạn xem được doanh thu thật sự của các giao thức

  • https://cryptofees.info
  • https://tokenterminal.com
  • messari.io

Kỹ năng có giá trị nhất trong DeFi là có thể tìm ra cách theo dõi tiền từ nguồn thu của nó (doanh thu bên ngoài) có được tích lũy cho giá trị của token hay không. Hãy đợi bài tiếp theo để xem hướng dẫn nhé.

Đây là bài viết của @shivsakhuja trên Twitter, được biên tập bởi đội ngũ Coin79

Để không bỏ lỡ thông tin, hãy theo dõi chúng mình ở các kênh sau nhé

Website: https://coin79.io
Telegram Chat: https://t.me/coin79community
Telegram channel: https://t.me/Coin79Research
Twitter: https://twitter.com/coin79_io
Fanpage: https://www.facebook.com/coin79.io
Youtube: https://www.youtube.com/c/Coin79KiếnThứcChoNgườiMới

 

Coin79 – kênh thông tin thị trường tiền mã hoá đa ngôn ngữ (tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Thái) duy nhất tại Việt Nam, đảm bảo tính cập nhật và chính xác.

Tham Gia Các Cộng Đồng Của Coin79

Hotline Chat Zalo Telegram Group